Εισόδημα από συγγραφικά δικαιώματα , φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις.

Με το παρόν άρθρο θα προσπαθήσουμε να καλύψουμε τις φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις που απορρέουν από την είσπραξη εισοδημάτων από συγγραφικά δικαιώματα.

Η εκμετάλλευση της πνευματικής ιδιοκτησίας ορίζεται βάση του Ν.2121/1993 περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας , Συγγενικά Δικαιώματα και Πολιτιστικά Θέματα , όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει .
Στο άρθρο 1 αναφέρεται ότι , οι πνευματικοί δημιουργοί , με την δημιουργία του έργου αποκτούν πάνω σε αυτό πνευματική ιδιοκτησία , που περιλαμβάνει , ως αποκλειστικά και απόλυτα δικαιώματα , το δικαίωμα της εκμετάλλευσης του έργου (περιουσιακό δικαίωμα) και το δικαίωμα της προστασίας του προσωπικού τους δεσμού προς αυτό (ηθικό δικαίωμα).
Στο άρθρο 29 του ίδιου νόμου προσδιορίζονται τα όρια της χρονικής διάρκειας της πνευματικής ιδιοκτησίας . Η διάρκεια αυτής ορίζεται όση η ζωή του δημιουργού της και 70 χρόνια μετά το θάνατο του , που υπολογίζονται από την 1η Ιανουαρίου του έτους το οποίο έπεται του θανάτου του δημιουργού.

1. Φορολογική αντιμετώπιση εισοδήματος από συγγραφικά δικαιώματα :
Με τον Ν.4172/2013 και συγκεκριμένα στο άρθρο 38 μας δίνετε ο ορισμός του εισοδήματος από δικαιώματα.

Συγκεκριμένα στην παρ. A του αρθ.38 ο όρος δικαιώματα αναφέρεται στο εισόδημα που αποκτάται “ως αντάλλαγμα για την χρήση ή το δικαίωμα χρήσης , των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας επί λογοτεχνικού , καλλιτεχνικού ή επιστημονικού έργου , συμπεριλαμβανομένων των κινηματογραφικών και τηλεοπτικών ταινιών, μαγνητοταινιών για ραδιοφωνικές εκπομπές και αναπαραγωγής βιντεοκασετών , λογισμικού για εμπορική εκμετάλλευση ή προσωπική χρήση”

Ο τρόπος φορολόγησης των εισοδημάτων αυτών καθορίζεται με την ΠΟΛ.1042/26.01.2015 παρ.14 .

Βάση των διατάξεων της παραγράφου 3 του άρθρου 40 του Ν.4172/2013 ορίζεται ότι το εισόδημα από δικαιώματα που αποκτάται από φυσικά πρόσωπα φορολογείται με συντελεστή 20% .
Επίσης με τις διατάξεις του άρθρου 61 και της περ. γ’ των παρ.1 των άρθρων 62 και 64 του Ν.4172/2013 , ορίζεται ότι στα δικαιώματα που καταβάλλουν φυσικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα ή νομικά πρόσωπα που έχουν την φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα , διενεργείται παρακράτηση φόρου με συντελεστή 20% .

Κατά την περίπτωση την οποία φυσικό πρόσωπο λαμβάνει εισοδήματα από συγγραφικά δικαιώματα και δεν ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα με σκοπό την εκμετάλλευση αυτών , η φορολογική του υποχρέωση εξαντλείτε με την παρακράτηση που διενεργείται κατά την πληρωμή. Τα ανωτέρω ισχύουν και για επιτηδευματίες που έχουν επαγγελματική δραστηριότητα άλλου σκοπού και εισπράττουν συγγραφικά δικαιώματα. Για τα εισοδήματα αυτά η παρακράτηση που διενεργείτε κατά την πληρωμή εξαντλεί την φορολογική τους υποχρέωση . Εάν τα εισοδήματα από την εκμετάλλευση του δικαιώματος καταβάλλονται στην αλλοδαπή , τότε καταλογίζεται φόρος 20% με την υποβολή της ετήσιας δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.
Περαιτέρω με την παρ.5 του άρθρου 62 Ν.4172/2013 , ορίζεται ότι αν νομικό πρόσωπο λαμβάνει αμοιβές για δικαιώματα , δεν υπόκεινται σε παρακράτηση φόρου σύμφωνα με το άρθρο 64 του ίδιου νόμου.

Εξυπακούεται ότι αν ένα φυσικό πρόσωπο ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα εξαιτίας των δικαιωμάτων που κατέχει και με σκοπό την είσπραξη αυτών όπως πχ συγγραφέας για τα συγγραφικά δικαιώματα, δεν ισχύει η εξάντληση της φορολογικής υποχρέωσης , ενώ τα εισοδήματα αυτά θα φορολογηθούν ως εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα.

Όταν τα εισοδήματα από την εκμετάλλευση συγγραφικών δικαιωμάτων τα λαμβάνει ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο φορολογικός κάτοικος εξωτερικού που δεν διατηρεί μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα , κατά παρέκκλιση της περ. ε’ του άρθρου 5 και της παρ. 2 του άρθρου 47 του Ν.4172/2013 , με βάση τις διατάξεις της παραγράφου 3 του άρθρου 64 και από την συστηματική ερμηνεία του άρθρου 63 , συνάγεται ότι τα εισοδήματα από τα δικαιώματα που αποκτούν τα πρόσωπα αυτά , υπόκεινται σε φόρο στην Ελλάδα και διενεργείται παρακράτηση με την οποία επέρχεται εξάντληση της φορολογικής τους υποχρέωσης.
Στην περίπτωση αυτή , ο καταβάλλων το εισόδημα (υπόχρεος σε παρακράτηση -ημεδαπό πρόσωπο) θα συνυποβάλλει με την υπόψη δήλωση το πιστοποιητικό φορολογικής κατοικίας του δικαιούχου του εισοδήματος . Σε κάθε περίπτωση αν υπάρχει μεταξύ των κρατών των αντισυμβαλλόμενων , Σύμβαση Αποφυγής Διπλής Φορολογίας (Σ.Α.Δ.Φ) , θα έχουν εφαρμογή τα οριζόμενα από την διμερή σύμβαση λόγω αυξημένης τυπικής ισχύος.

2. Υπολογισμός ασφαλιστικών εισφορών

Για την καταβολή και την εξόφληση των συγγραφικών δικαιωμάτων η συνήθης πρακτική είναι η έκδοση τίτλου κτήσης – απόδειξη δαπάνης. Με το άρθρο 55 του Ν. 4509/2017 ορίζεται ότι :
Για τα πρόσωπα που αμείβονται με τίτλους κτήσης – απόδειξη δαπάνης καταβάλλονται ασφαλιστικές εισφορές υπέρ ΕΦΚΑ , σύμφωνα με τα ποσοστά εισφορών των ασφαλισμένων του άρθρου 39 Ν.4387/2016. Οι ασφαλιστικές εισφορές υπολογίζονται επί της καθαρής αξίας του παραστατικού , όπως αυτή προκύπτει μετά την αφαίρεση του αναλογούντος φόρου και άλλων επιβαρύνσεων, χωρίς να εφαρμόζονται οι ρυθμίσεις του άρθρου 39 περί κατώτατου ορίου μηνιαίων ασφαλιστικών εισφορών.
Συνεπώς οι ασφαλιστικές εισφορές θα υπολογιστούν με συντελεστή 26,95 % επί του ποσού που έχει συμφωνηθεί , αφού πρώτα αφαιρεθούν η παρακράτηση 20% και το χαρτόσημο 3,6 %.

Οι ασφαλιστικές εισφορές παρακρατούνται από τον εκδότη του παραστατικού κατά την έκδοση του και αποδίδονται στον ΕΦΚΑ από τον λήπτη των υπηρεσιών μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επόμενου της έκδοσης του παραστατικού μήνα. Στο σύνολο τους επιβαρύνουν τον λήπτη του εισοδήματος. Στο ίδιο άρθρο καθορίζεται ο τρόπος υπολογισμού του χρόνου ασφάλισης και η διαδικασία απόδοσης των ασφαλιστικών εισφορών(αναμένεται απόφαση της διοίκησης)

Με τις τελευταίες αλλαγές γίνεται κατανοητό ότι η απόκτηση συγγραφικών δικαιωμάτων πέρα από φορολογικές επιβαρύνσεις επιβάλλονται και ασφαλιστικές εισφορές, έστω και αν η συγγραφική ιδιότητα δεν αποτελεί επαγγελματική δραστηριότητα.

Συνάδελφοι εκφράζουν και τεκμηριώνουν την γνώμη ότι τα συγγραφικά δικαιώματα αποτελούν εισοδήματα από κεφάλαιο, στα οποία δεν θα πρέπει να επιβληθούν ασφαλιστικές εισφορές , καθώς δεν αποτελούν εισόδημα από παρεχόμενη υπηρεσία. Για τα ανωτέρω αναμένουμε σχετική εγκύκλιο από την διοίκηση προκειμένου να ξεκαθαριστεί τόσο το τοπίο με τις αμοιβές από συγγραφικά δικαιώματα όσο και με τις αμοιβές από τίτλους κτήσης – απόδειξη δαπάνης γενικά.

Γεώργιος Ν. Παγκάκης
Ν.Παγκάκης & Συνεργάτες ΟΕ